Çay yerine bardak bardak plastik içiyoruz! 15 marka incelendi: Sonuçlar skandal!

Ülkemiz, dünyada en çok çay tüketilen ülke olma unvanını yıllardır elinde bulundururken çay severleri üzen bir araştırmaya imza atıldı. Demli, açık, sıcak, soğuk, limonlu, şekersiz… Onlarca farklı tüketim formu olan ve mevsim fark etmeksizin, her konutta gün içinde birkaç sefer demlenen çay yerine bardak bardak plastik içtiğimiz ortaya çıktı. Ülkemizdeki 15 farklı markadan alınan örneklerle yürütülen araştırmada, incelenen tüm markalarda mikroplastik parçacıklara rastlandı. Gözle görülmeyecek kadar bu küçük plastik kesimlerinden en yaygın kullanılanın ise PET olduğu belirlendi.

15 FARKLI MARKADAN TEK SONUÇ

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi’nden araştırmacılar tarafından gerçekleştirilen çalışmada, Türkiye’deki marketlerde ve internet satış kanallarında bulunan 15 farklı poşet siyah çay markası incelendi. Satın alınan toplam 30 örnek üzerinde çalışma yapıldı. Araştırmada hem fincan için kullanılan poşet çaylar hem de demlik poşetleri değerlendirildi. Poşetler ve çay örnekleri farklı deneylerle tahlil edildi. Araştırmanın en dikkat alımlı sonucu, 15 markanın tamamında mikroplastik tespit edilmesi oldu.

Türkiye’de satılan 15 farklı siyah poşet çay markasından alınan örneklerin incelendiği araştırmada, araştırmacılar incelenen markaların tamamında mikroplastik parçacıklar tespit etti. Fakat çalışmada marka isimleri açıklanmadı ve eserler A’dan O’ya kadar harflendirilerek kodlandı. Araştırmada mikroplastiklerin yapısını belirlemek maksadıyla ATR-FTIR tahlili kullanıldı. Tahlillerde PET, EVA, PA, PVA, PAN, naylon-6 ve polipropilen (PP) olmak üzere yedi farklı polimer tipi tespit edildi. Çalışmada bulunan mikroplastiklerin yüzde 60,47’sini PET (polietilen tereftalat) oluşturdu. PET’i EVA ve poliamid takip etti.

BİR BARDAK ÇAYDA 13 BİN MİKROPLASTİK PARÇASI

Öte yandan, Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç Dr. Meral Yurtsever ise, birtakım poşet çaylar üzerine yaptığı araştırmada, farklı markalarda 11 bardak poşetinin 4’ünde, 11 demlik poşetinin ise tamamında mikroplastiğe rastlarken, bir poşetten, yaklaşık 13 bin mikroplastik parçacığının suya geçtiğini tespit etti. Tabiatta çözünmesi yüzyıllar sürebilen plastikler bu süreçte boyutları 1 mikrometreyle 5 milimetre arasındaki parçacıklara, yani mikroplastiklere dönüşebiliyor.

Çalışmasında kimi poşet çaylarda mikroplastiğe rastlayan Yurtsever, “Ortalama olarak bir demlik poşetinden 13 bin mikroplastik parçacığın içeceğimize, yani çaya geçtiğini gördüm. Burada benim incelemede kullandığım teknikle 3 mikrometre boyutuna kadar olan mikroplastik modüllerini tespit edebiliyoruz. Yani çaya 3 mikrometreyle 5 milimetre arasında 13 bin kadar mikroplastiğin geçtiğini söyleyebiliriz.” dedi.

MİKROPLASTİKLER SAĞLIĞA ZARARLI MI?

Poşet çaylarda mikroplastik tartışmasının değerli noktalarından biri, poşetin sıcak suyla temas etmesi. 2019 yılında McGill Üniversitesi araştırmacıları tarafından yapılan başka bir çalışmada, 95 derece sıcaklıktaki suda bir plastik poşet çayın demlenmesiyle yaklaşık 11,6 milyar mikroplastik ve 3,1 milyar nanoplastik parçacığın suya salındığı bildirildi. Araştırmada kullanılan poşetlerde naylon ve PET tespit edilmişti. Fakat bu sonuç, Türkiye’deki 15 markalık araştırmadaki sonuçlarla birebir karşılaştırılmamalı. Çalışmaların prosedürleri ve incelenen eserler farklı.

Mikroplastiklerin insan sıhhati üzerindeki tesirleri konusunda bilim dünyasında araştırmalar devam ediyor. Bu sebeple “poşet çay zehirli” yahut “mikroplastik kesin olarak kanser yapıyor” formunda kesin kararlar kurmak yanlışsız değil. Türkiye’deki araştırmada mikroplastiklerin potansiyel sıhhat tesirleri değerlendirilirken, çalışmanın ortalama polimer risk indeksinin 10,80 ile düşük risk düzeyinde olduğu belirtildi. Araştırmacılar buna karşın poşet çay tüketiminin mikroplastiklere maruz kalmanın yollarından biri olabileceğine dikkat çekti.