Öğrenci affı Meclis’te kabul edildi! Öğrenci affı kimleri kapsıyor?
Eğitim hayatı çeşitli sebeplerle yarıda kalan binlerce öğrencinin heyecanla beklediği Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Yeni yasa ile birlikte, yükseköğretim kurumlarından ilişiği kesilen öğrencilere üniversitelerine geri dönme imkanı tanınırken; akademik takımlar, emeklilik yaş hadleri, para karşılığı tez hazırlatma cezaları ve intörnlük eğitimlerine kadar yükseköğretim sisteminde birçok kritik madde yine düzenlendi. Kanunun yürürlüğe girmesinin akabinde öğrenci ve akademisyenler arama motorlarında “Öğrenci affı kimleri kapsıyor?”, “Üniversite affı müracaat mühleti kaç ay?”, “Öğrenci affı kaideleri neler?” ve “Tez yazdırma cezası nedir?” başlıklarını yoğun bir biçimde sorguluyor. İşte TBMM’den geçen öğrenci affı düzenlemesinin tüm ayrıntıları, kimleri kapsadığı ve yükseköğretimde değişen kurallar…
ÖĞRENCİ AFFI KİMLERİ KAPSIYOR? KİMLER YARARLANABİLİR?
Yeni yasalaşan düzenleme kapsamında, 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren her ne nedenle olursa olsun (kendi isteğiyle kaydını sildirenler dahil) yükseköğretim kurumlarından ilişiği kesilen öğrenciler ile üniversiteyi kazandığı halde kayıt yaptırmayanlar düzenlemeden faydalanabilecek.
ÖĞRENCİ AFFI BAŞVURULARI NASIL YAPILACAK?
Kanunun Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesinin akabinde hak sahiplerinin 4 ay içinde ilişiğinin kesildiği üniversiteye başvurması gerekiyor. Müracaat tarihinde askerlik misyonunu yapmakta olanlar, terhis tarihlerinden itibaren 2 ay içinde müracaat hakkını kullanabilecek. Başvurusu kabul edilen adaylar eğitim-öğretim devrinde sıralarına geri dönerek eğitimlerine kaldıkları yerden devam edebilecek.
ÜNİVERSİTELERDE NELER DEĞİŞECEK?
Yasalaşan teklifle yalnızca öğrenci affı değil, akademik hayatı etkileyen pek çok yenilik de yürürlüğe girdi:
1. Ticari Tez ve Makale Hazırlayanlara Meslekten Çıkarma
Kişisel emek ve birikimine dayanmayan, diğerleri tarafından fiyat karşılığında yahut fiyatsız üretilmiş yayın, tez ve çalışmaları unvan ve derece kazanmak için kullananlar, bu işi diğeri ismine yapanlar yahut aracılık eden akademisyen ve bireylere meslekten çıkarma cezası ve yaptırımlar uygulanacak.
2. Azami Öğrenim Süresi Ve İntörnlük Hakkı
Azami tahsil müddeti sonunda mezun olabilmek için son sınıf öğrencilerine (intörnlük hariç) başarısız oldukları dersler için iki ek imtihan yahut tekrar hakkı verilecek. Teorik dersleri bitiren fakat intörnlük yahut uygulamalı eğitimini tamamlayamayan öğrencilere bu eğitimlerini tamamlama imkanı sağlanacak.
3. Emekli Öğretim Üyelerine 75 Yaş Sözleşme İmkanı
Gerekli görülen kısım ve programlarda vazife yapan takımlı öğretim üyeleri, emeklilik yaş hadlerini doldurduktan sonra YÖK kararıyla 75 yaşını geçmemek üzere ikişer yıllık müddetlerle sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek. Özlük hakları korunacak.
4. Yurt Dışı Görevlendirmeleri
Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Topluluklarındaki üniversitelerden davet alan öğretim elemanlarına 3 yıla kadar (ikili mutabakatlı programlarda 5 yıla kadar) aylıklı izin verilebilecek.
5. Anayasa Mahkemesi Kararıyla Disiplin Soruşturması Düzenlemesi
Disiplin soruşturmalarında söz ve savunma hakkı garanti altına alındı. Soruşturulana en az 7 gün süre verilerek savunma davet yazısı gönderilmesi ve evrakları inceleme hakkı tanınması yasal mecburilik haline getirildi.
BAŞVURU İÇİN 4 AY SÜRE TANINDI
Öğrencilerin tekrar tahsil hakkından yararlanabilmeleri için kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde müracaat yapmaları gerekiyor. Müracaatlar, öğrencinin ilişiğinin kesildiği yahut kayıt hakkı kazandığı yükseköğretim kurumuna yapılacak. Düzenlemeden yararlanan öğrenciler, 2026-2027 eğitim öğretim yılında tahsillerine başlayabilecek.
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik misyonunu yapmakta olanlar da düzenlemeden yararlanabilecek. Bu kapsamdaki şahısların, terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları gerekiyor.
Yeniden tahsile başlayanların askerlik ertelemeleri ise 7179 sayılı Askeralma Kanunu çerçevesinde yapılacak.
YATAY GEÇİŞ VE AÇIKÖĞRETİM İMKANI DA GETİRİLDİ
Düzenlemeyle yine öğrenci statüsü kazananlara muhakkak koşulları sağlamaları halinde yatay geçiş imkanı da tanınıyor. Buna nazaran öğrenciler, ÖSYS/YKS puanlarının giriş yılı prestijiyle birebir yahut farklı bir diploma programının tıpkı tipten taban puanına sahip olması halinde bu programlardan birine yatay geçiş talebinde bulunabilecek.
Farklı bir diploma programından yatay geçişle kabul edilecek öğrenci sayıları, ilgili programa kayıtlı öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziki şartları dikkate alınarak belirlenecek.
Düzenlemeden yararlanarak bir yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsü kazananlar, başvurmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açıköğretim ön lisans yahut lisans seviyesindeki muadil programlara yatay geçiş yapabilecek. Bu geçişe ait metot ve temelleri belirlemeye YÖK yetkili olacak.
BAZI SUÇLARDAN MAHKUM OLANLAR KAPSAM DIŞI
Geniş bir öğrenci kümesine yine tahsil hakkı tanıyan düzenleme, kimi istisnalar da içeriyor. Terör kabahati, taammüden öldürme, azap, eziyet, cinsel hücum, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu yahut uyarıcı madde imal ve ticareti cürümlerinden mahkum olanlar düzenlemeden yararlanamayacak.
Sahte doküman sebebiyle kaydı iptal edilenler, kayıt sırasında uydurma doküman verenler ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda belirtilen hatalar ile terör örgütlerine yahut Milli Güvenlik Kurulunca devletin ulusal güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum yahut kümelere üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut bunlarla irtibatı sebebiyle ilişiği kesilenler de kapsam dışında tutulacak.
POLİS, JANDARMA, SAHİL GÜVENLİK VE MSÜ KAPSAM DIŞI
Anayasa’nın 132’nci maddesi uyarınca özel kanun kararlarına tabi olan Polis Akademisi ile buna bağlı eğitim öğretim kurumları, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile buna bağlı eğitim öğretim kurumları, Milli Savunma Üniversitesine (MSÜ) bağlı Harp Okulları, Astsubay Meslek Yüksekokulları ve enstitüler kapsam dışında tutuldu.
Milli Savunma Bakanlığı, Polis Akademisi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına diğer yükseköğretim kurumlarında tahsil görmekte iken ilişiği kesilen öğrenciler hakkında da düzenleme kararları uygulanmayacak.
AZAMİ ÖĞRENİM SÜRESİNİ DOLDURAN SON SINIF ÖĞRENCİLERİNE EK SINAV HAKKI
Kanunla, öğrenci affından bağımsız olarak 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 44’üncü maddesinde de değerli bir değişiklik yapıldı. Buna nazaran azami tahsil mühleti sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için intörn eğitimi dönemi hariç son sınıfta bulunan öğrencilere, başarısız oldukları yahut alamadıkları teorik ve uygulamalı bütün dersler için iki ek sınav/tekrar hakkı verilecek.
Teorik ve uygulamalı derslerden başarılı olmuş lakin uygulamalı eğitime yahut intörn eğitimine başlamamış, eğitimini tamamlamamış ya da başarısız olmuş öğrencilere ise uygulamalı/intörn eğitimlerini tamamlama imkanı tanınacak. Buna karşılık azami tahsil müddetini dolduran ara sınıf öğrencilerine ek imtihan hakkı verilmeyecek. Kelam konusu düzenlemelerin uygulanmasına ait metot ve temelleri YÖK tarafından belirlenecek.
“HİÇBİR GENCİMİZİN HAYALİNİN YARIM KALMASINI İSTEMİYORUZ”
Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, kelam konusu kanun ile yükseköğretimde kapsamlı bir öğrenci affı düzenlemesinin hayata geçtiğini belirtti.
Hazırlık ve intibak dahil olmak üzere ön lisans, lisans ve lisansüstü seviyelerde yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen öğrenciler ile bir programı kazanarak kayıt hakkı elde ettiği halde kayıt yaptıramayan gençlere, kanunda belirtilen koşullar çerçevesinde yükseköğretime tekrar dönme imkanı sunulduğunu aktaran Özvar, düzenlemeden yararlanabilecek öğrencilerin dört ay içinde ilgili yükseköğretim kurumlarına başvurarak 2026-2027 akademik yılında tahsillerine yine başlayabileceklerini kaydetti.
Düzenlemenin yükseköğretimle bağı çeşitli sebeplerle kopan öğrenciler için kıymetli bir fırsat sunduğunu, eğitim seyahatinin beklenmedik nedenlerle kesintiye uğrayabileceğini kaydeden Özvar, “Hiçbir gencimizin hayalinin yarım kalmasını istemiyoruz. Öğrencilerimizi tekrar üniversitelerimizde görmekten büyük memnunluk duyacağız. Güzel olsun.” sözlerini kullandı.
