Kurban eti kimlere verilmez? Akrabaya, kurban kesene kurban eti verilir mi?
Müslümanlar için büyük bir manevi coşku ve yardımlaşma periyodu olan Kurban Bayramı’nda, kesilen kurbanların etleri klasik olarak üç kesime bölünerek dağıtılır. Fakat kurban yalnızca bir et kesiti değil, mali bir ibadet olduğu için bu etin paylaşımında da İslam fıkhının getirdiği kimi kurallar mevcuttur. Vatandaşlar “Kurban etini kendi ailem tüketebilir mi?”, “Zengin birine kurban eti ikram edilir mi?” “Kurban kesen birisine kurban etinden hisse verilir mi?” ya da “Gayrimüslimlere kurban eti verilir mi?” sorularına karşılık arıyor. Kurban etinin ulaştırılacağı gerçek adresleri bilmek, ibadetin toplumsal hedefine ulaşması açısından büyük bir sorumluluk taşıyor. İşte Diyanet’in açıklamalarıyla dinen kurban eti verilmesi uygun olmayan durumlar ve kişiler!
KURBAN ETİ KİMLERE VERİLMEZ?
Kurban eti, zekat üzere kesin sonlar içermese de ibadetin niteliğine nazaran birtakım şahıslara verilirken farklı kararlar uygulanır:
Kurban etinin katiyen verilmeyeceği en net yer kasap emeğidir. Kurbanı kesen, yüzen yahut parçalayan kasaba, yaptığı işin fiyatı yahut karşılığı olarak kurban eti, derisi yahut sakatatı verilemez. Kasabın fiyatı büsbütün başka bir nakit yahut malla ödenmelidir. Fakat kasap yoksulsa, fiyatı ödendikten sonra ona da herkes üzere hakkı olarak kurban eti armağan edilebilir.
Genel görüşe nazaran, gayrimüslimlere vacip kurbanın eti verilmez. İslam alimlerinin büyük çoğunluğuna nazaran, vacip olan kurbanın etinin öncelikle Müslüman yoksullara ulaştırılması temeldir. Fakat birtakım fıkıh kaynaklarında, komşuluk ilgilerini gözetmek ve İslam’a ısındırmak emeliyle gayrimüslim komşulara kurban etinden ikram edilmesinde bir sakınca olmadığı da belirtilmiştir.
Kurban eti, dinen haram kabul edilen işlerin yapıldığı, kumar yahut içki üzere ögelerin barındığı yerlere ya da bu hedefle faaliyet gösteren tertiplere toplu olarak bağışlanamaz.
AİLE BİREYLERİNE VE AKRABAYA KURBAN ETİ VERİLİR Mİ?
Kurban ibadetini yerine getiren vatandaşların en çok tereddüt ettiği mevzuların başında, kesilen etin çekirdek aileye ve yakın akraba etrafına dağıtılıp dağıtılamayacağı gelmektedir. İslam fıkhına nazaran kurban eti, zekat ibadetinde olduğu üzere katı sonlara sahip değildir. Kişi, kestiği kurbanın etini kendi meskeninde eşiyle, çocuklarıyla, torunlarıyla, anne, baba ve dedeleriyle gönül rahatlığıyla paylaşabilir ve onlara ikram edebilir. Hatta kurban kesen kişinin ailesi kalabalık ve maddi imkanları kısıtlıysa, et satın almakta zorlanıyorlarsa, kurban etinin tamamını konut halkının tüketimi için ayırmak dinen büsbütün caizdir ve bu durum ibadete hiçbir ziyan vermez. Tıpkı formda amca, dayı, teyze, hala ve kardeş üzere akrabalara da maddi durumlarına bakılmaksızın kurban etinden hisse verilmesinde, bağların güçlenmesi ve sıla-i rahim açısından büyük bir fazilet bulunmaktadır.
ZENİGİNLERE KURBAN ETİ VERİLİR Mİ?
Mali bir ibadet olan zekatta temel kural yalnızca yoksul ve muhtaçlara verilmesi istikametindeyken, kurban etinin paylaşımında durum çok daha esnektir. İslam dininde kurban etinin güçlü şahıslara, durumu yerinde olan komşulara yahut varlıklı dostlara ikram edilmesinde hiçbir dini mani bulunmamaktadır. Kurban eti, fakirlere ulaştırılması gereken bir mecburilik olmanın yanı sıra, tıpkı vakitte bayram sevincini, sevgiyi ve birlikteliği pekiştiren bir ikram ve hediyeleşme aracıdır. Bu nedenle etrafınızda bulunan, maddi olarak kurbana gereksinimi olmayan bireylere de dostluk alakalarını canlandırmak, bayramlaşmak ve ikramda bulunmak maksadıyla kurban etinden hisse gönderebilirsiniz. Lakin ibadetin toplumsal dayanışma ruhunu zedelememek ismine, etin büyük bir kısmını varlıklı çevreler yerine sahiden konutuna et girmeyen muhtaçlara ulaştırmak her vakit daha faziletli kabul edilmektedir.
KURBAN KESENE KURBAN ETİ VERİLİR Mİ?
Kurbanı şahsen kesen ya da vekalet vererek kestiren kişinin, o hayvandan elde edilen et ve sakatatlardan yiyip yiyemeyeceği hususu fıkhi açıdan net bir kurala bağlanmıştır. Kurban sahibi, Allah isteği için ibadet niyetiyle kestiği hayvanın etinden dilediği üzere yiyebilir, ailesine yedirebilir ve meskeninde koruma edebilir. İslamiyet, adak kurbanı dışındaki tüm kurban çeşitlerinde (vacip, akika, şükür kurbanı) mülkiyet sahibinin bu etten faydalanmasına açıkça müsaade vermiştir. Burada dikkat edilmesi gereken tek istisna, kurbanı kesen kasaba yahut yardımcı olan bireylere bu hizmetleri karşılığında “işçilik ücreti” olarak kurban etinin verilmesinin yasak olmasıdır. Kurban sahibi kendi hakkı olan etten kasaba fiyatını nakit olarak ödedikten sonra, isterse tıpkı öteki insanlara yaptığı üzere armağan ve ikram olarak kurban eti verebilir.
KURBAN ETİNİ DAĞITMAK FARZ MI? DAĞITMAMAK GÜNAH MI?
Kurban ibadetinin temel maksadı Allah’ın isteğini kazanmak ve O’na yakınlaşmaktır. İslam fıkhına nazaran, kesilen kurbanın etini diğerlerine dağıtmak kesin bir dinî mecburilik, yani farz değildir. Kurban etinin dağıtılması, Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) müminlere tavsiye ettiği ve şahsen uyguladığı çok güçlü bir sünnettir. Bu doğrultuda, kestiği kurbanın etini hiç dağıtmayan, tamamını kendi meskeninde bırakan yahut derin dondurucuda saklayan bir kişi dini açıdan günaha girmiş olmaz ve kurban ibadeti de geçersiz sayılmaz. Bilhassa kalabalık nüfusa sahip, maddi durumu kısıtlı olan ve yıl içinde meskenine et girmeyen ailelerin kurban etini büsbütün kendilerine ayırması dinen büsbütün uygun görülmüştür. Lakin maddi durumu çok yerinde olan ve et satın alma gücü bulunan bireylerin, kurban etini hiç dağıtmadan büsbütün kendilerine saklaması ibadetin toplumsal dayanışma, paylaşma ve fukarayı gözetme ruhuna karşıt düştüğü için dinen güzel karşılanmaz ve mekruh kabul edilir.
