Kurban Bayramı vesilesiyle vefat eden yakınlarının kabirlerini ziyaret etmek, onlara olan hasretlerini dualarla taçlandırmak isteyen vatandaşlar kabristan adabını araştırıyor. Arama motorlarında en çok sorgulanan “Abdestsiz mezarlığa gidilir mi, mezarlıkta kabir başındayken hangi dualar ve mühletler okunmalıdır?” soruları Diyanet İşleri Başkanlığı’nın aktüel fetvalarıyla karşılık buldu. Kabir ziyaretinde bulunmak için abdest kaidesinin olup olmadığını ve ölülere bağışlanacak en faziletli duaları Türkçe okunuşlarıyla birlikte sizler için derledik.
ABDESTSİZ MEZARLIĞA GİDİLİR Mİ?
Abdestsiz olarak mezarlığa gidilir ve kabir ziyareti yapılabilir. İslam hukukuna nazaran kabristana girmek, mezar başında bulunmak yahut vefat edenler için dua etmek için abdestli olmak bir yasal mecburilik ya da kaide değildir. Lakin hususun fıkhi olarak birtakım ince ayrıntıları ve hudutları bulunmaktadır:
- Abdestsiz olsanız bile mezar başında ezberinizden bildiğiniz tüm mühletleri (Fatiha, İhlas, Yasin vb.) okuyabilir, tesbihat yapabilir ve dua edebilirsiniz.
- Eğer mezarlığa yanınızda fiziki bir Kur’an-ı Kerim, Yasin cüzü veya dua kitabı götürdüyseniz ve bu kitaba el sürecekseniz abdest almanız farzdır. Telefona dokunarak ekrandan okumak ise abdestsiz olarak caiz kabul edilmektedir.
- Kadınlar muayyen (adet) günlerinde mezarlığa gidebilirler ve ezberden dua niyetiyle Fatiha, Felak, Nas üzere mühletleri okuyabilirler. Cünüp olan bir kişinin ise mezarlığa gitmesi haram olmasa da mekruh (hoş karşılanmayan durum) sayılmıştır; bu bireylerin uzunluk abdesti (gusül) alarak gitmesi adaba daha uygundur.
MEZARLIKTA OKUNACAK DUALAR VE MÜDDETLER HANGİLERİDİR?
Kabristan ziyaretinde bulunurken belli bir sırayla okunması sünnet ve faziletli olan dualar ile müddetler şu haldedir:
1. MEZARLIĞA GİRERKEN OKUNACAK BİRİNCİ SELAM DUASI
Peygamber Efendimiz (s.a.s.), mezarlığa girdiğinde orada yatan müminlere hitaben evvel selam verilmesini tavsiye etmiştir. Mezarlık kapısından girerken şu dua okunur:
Okunuşu: “Es-selâmü aleyküm yâ ehlel-kubûr. Ve innâ inşâallâhü biküm lehıkûn. Nes’elullâhe lenâ ve lekümül-âfiyeh.”
Anlamı: “Selam size ey kabir halkı! Elbet bizler de inşallah (bir gün) size katılacağız. Allah’tan hem bizim için hem de sizin için afiyet ve bağışlanma dileriz.”
2. KABİR BAŞINDA OKUNACAK EN FAZİLETLİ SURELER
Mezarın başına gelindiğinde imkan dahilinde ayakta yahut müsaitse oturarak şu mühletlerin okunması fıkıh kitaplarında tavsiye edilir:
Fatiha Mühleti: Her kabir ziyaretinde kesinlikle en başta yahut en sonda okunmalıdır.
İhlas Müddeti: Çoklukla 3 yahut 11 sefer okunması çok faziletlidir.
Yâsîn Mühleti: Peygamberimiz, “Ölülerinize Yâsîn okuyunuz” (Ebu Davud) buyurarak bu mühletin vefat edenler üzerindeki hafifletici gücüne dikkat çekmiştir.
Mülk (Tebâreke) ve Nebe (Amme) Mühletleri: Kabir azabına karşı kollayıcı olduğu rivayet edilen surelerdendir.
Ayetel Kürsi, Felak ve Nas Mühletleri.
3. OKUNAN MÜDDETLERİN AKABİNDE YAPILACAK BAĞIŞLAMA DUASI
Sureler okunduktan sonra toplanan sevap ve ışıklar vefat eden kişinin ruhuna şu halde niyet edilerek bağışlanır:
“Allah’ım! Okumuş olduğum müddetlerden ve zikirlerden hasıl olan sevabı, başta Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in (s.a.s.) aziz ruhuna, akabinde burada yatan bu din kardeşimizin (veya ismi söylenerek: babamın/annemin…) ruhuna ikram eyledim, sen vasıl eyle. Günahlarını affeyle, yerini cennet, kabrini ışıkla pür-nur eyle. Bizler de birebir akıbete uğradığımızda bizlere de rahmetinle muamele eyle. Amin.”
