‘Haftanın en berbat performansı’ Üstün Lig’e birinci haftanın hakem raporu ‘Başarısız bir yönetim’

Süper Lig’in 2026-2027 döneminin başlamasıyla birlikte Fanatik muharriri Deniz Çoban, birinci haftanın hakem raporunu mercek altına aldı. İşte Çoban’ın değerlendirmesi.

VAR Sisteminde Değişmeyen Bilgisizlik ve Suni Gündemler

Ligin başlamasıyla birlikte hakem tartışmaları da alevlendi. Doğal ki alışık olmadığımız bir durum değil bu; maalesef ülkemizde futbol her vakit hakemler üzerinden okunuyor. Fakat beni asıl şaşırtan, neredeyse onuncu yılına giren VAR sisteminde temel uygulama unsurlarının kamuoyu tarafından hala kavranamamış olması ve yapay, gerçek dışı tartışmaların üretilmesidir.

İlk haftanın tanınan sorusu şu:

“Yayıncı kuruluş, durum imajlarını VAR grubuna gerekli vakitte iletmedi mi? Durum tekrarları bilerek gösterilmiyor, geciktiriliyor ve Video Yardımcı Hakem’in yanlışsız karar vermesi engelleniyor mu?”

Açıkçası bunu tartışmak bile vakit kaybı. Dünya genelinde VAR sisteminin nasıl çalıştığını artık bilmeyen kalmadı. VAR odasına yayıncı kuruluşun tüm kamera açıları anlık ve ham olarak akar. Yayıncı kuruluşun bu imajlara müdahale etmesi ya da engellemesi teknik olarak imkânsızdır.

VAR odasındakilerin bütün kameralara bağımsız erişim yetkisi bulunur. Hakemler durumları rejiden yahut yayından değil, kendi sistemleri üzerinden, kendi operatörlerinin yardımıyla izlerler. Yani yayıncı kuruluşun rejisörü ya da yönetmeni VAR odasına manzara seçip göndermez. Süreç şöyle işler: VAR odasında Video Yardımcı Hakem (VAR), Yardımcı VAR (AVAR) ve Tekrar Oynatma Operatörü (RO) vazife yapar.

VAR, incelemek istediği konum için en uygun kamera açısını operatörden talep eder ve denetimini sağlar. Yıllardır uygulanan bu kadar temel bir sistemin hala bu tip yapay gündemlerle tartışmaya açılması nitekim hayret verici.

Beşiktaş – Eyüpspor: Oğuzhan Çakır

Haftanın en berbat hakem performanslarından birine imza attı. Maç boyunca faul ve kart standardını oluşturamadı. Kart gerektiren durumları es geçerken, kart gösterilmesi gerekmeyen birtakım müdahalelerde cebine davrandı. 13’de Djalo’nun rakibini saçından çektiği konumda sadece faul kararı kâfi değildi. Asgarî sarı kart gösterilmesi gerekirdi. 50’de Yao’nun Olaitan’ın ayağına bastığı konumda ikinci sarı karttan ihraç edilmesi gerekirdi.

63’de Olaitan’ın yerde kaldığı konumun akabinde kullanılan hür vuruşta Costa, topun önüne geçerek vuruşun kullanılmasını açıkça engelledi. Burada ikinci sarı karttan kırmızı kart görerek oyundan atılması gerekirdi. 67’de David Da Costa, Oh’a yaptığı müdahalenin akabinde ikinci sarı karttan kırmızı kart gördü. Bu karar doğruydu.

Galatasaray – Çorum FK: Batuhan Kolak

Maç boyunca karar standardı kabul edilebilir seviyedeydi ve fazla zorlanmadı. Bilhassa maçın yazgı anlarından birinde, direkt gösterdiği kırmızı kartla gerçek karar verdi. Sezona düzgün bir başlangıç yaptığını düşünüyorum.

Maçın öne çıkan iki konumunda ise; 20. dakikadaki Torreira–Berat uğraşı hakemin takdir alanındaydı. Hareketin yaralayıcı nitelikte olmadığını, Torreira’nın rakibinin ayağına basmasının da kazara gerçekleştiğini düşünüyorum. Münasebetiyle kart gerektiren bir durum yoktu. 69.dakikada Kyriridis’in Yunus’a yaptığı yaralayıcı hareket sonrası gösterilen kırmızı kart ise son derece doğruydu.

Gençlerbirliği – Fenerbahçe: Oğuzhan Aksu

Sezona başarısız bir idareyle başladı. Durum alma konusunda sıkıntılar yaşaması, standart ve gerçek kararlar vermesini de etkiledi. Maçta iki tartışmalı durumda da devam kararı verdi. 49. dakikada Mert Müldür’ün kafa vuruşu sırasında savunmacının açık biçimde tekme savurmasına karşın oyunu devam ettirmesi net bir penaltının kaçmasına sebep oldu.

72.dakikada Talisca’nın şutunun Goutas’ın eline temas ettiği durumda ise devam kararını yanlışsız buluyorum. Savunmacının kolu doğal hareketi içerisindeyken topun eline kazara çarptığı görüşündeyim.

Konyaspor – Rizespor: Cihan Aydın

Cihan Aydın, idaresiyle döneme hazır bir manzara vermedi. Kart kusurları yaptı ve faul standardı geçen sezonki düzeyinin altında kaldı. Kafa travması ihtimali bulunan oyuncular yerdeyken oyunu sürdürmekte ısrar etmesi, kalecinin sakatlandığı ve kendisine sarı kartlık bir ihlal yapıldığı konumda da oyunu devam ettirmeye çalışması anlaşılır değildi.

Maçın son anlarında Rizespor lehine verdiği penaltıya ise katılmıyorum. Muleka’nın rakibine faul gerektirecek bir atılımını göremedim. Rizeli oyuncunun küçük bir teması kullanarak birkaç adım attıktan sonra kendini yere bırakması, penaltı için kâfi değildi. Maalesef bu karar maçın sonucunu belirledi.

Kasımpaşa – Trabzonspor: Gürcan Hasova

Kasımpaşa-Trabzonspor maçının hakemi Gürcan Hasova, kolay temaslara düdük çalmayarak oyunun temposunu koruyan ve kararlarıyla oyuncuların itimadını kazanan bir idare sergiledi. Maçta iki kritik kararla öne çıktı. 6. dakikada Metehan’a yapılan hafif temasta oyunu devam ettirmesi doğruydu. Temas, oyuncunun ikinci atılımını etkilemedi ve durumunu kaybetmedi.

54.dakikada Kasımpaşa lehine verdiği penaltı ise maç genelindeki faul standardıyla çelişti. İtimat Yalçın’ın rakibinin önüne ayağını uzatarak teması aldığı durumda, devam kararı daha yanlışsız olurdu. Kararı ağır formda eleştirmesem de hakemin maç boyunca benimsediği standardı bu durumda da sürdürmesi gerektiğini düşünüyorum. Ayrıyeten itiraz sırasında kendisine temas eden Buşari’ye sarı kart göstermeliydi.

Gaziantep FK – Alanyaspor: Yasin Kol

Hakem açısından rahat bir maç oldu. Tartışılabilecek rastgele bir ceza alanı konumu yahut kritik bir kart kararı yaşanmadı. Deneyimini de kullanarak oyunun denetimini daima elinde tuttu. İki-üç kart yanılgısı yaptı lakin bunlar maçın sonucuna tesir edecek nitelikte değildi.

Başakşehir – Kocaelispor: Mehmet Türkmen

Haftanın başarısız hakem performanslarından birine imza attı. Kırmızı kart çıkıp çıkmayacağının tartışılacağı konumlarda dahi faul düdüğü çalmadı. Vasatın altında bir performans sergiledi. Kocaelispor’un formasındaki numaralar okunmuyordu. Hakemin bu formayla alana çıkılmasına müsaade vermemesi gerekirdi.

27’de Kornerde yaşanan karambolde seken topu Emin Bayram ağlara gönderdi. Gol öncesinde açık bir faul vardı fakat hakem bu ihlali atladı. VAR incelemesinin akabinde golün iptal edilmesi doğruydu. Selçuk İnan itirazı sebebiyle sarı kart gördü; lakin itirazının niteliği sebebiyle kırmızı kart gösterilmesi gerekirdi.

Amed Sportif Faaliyetler – Erzurumspor FK: Halil Umut Meler

Atmosferi hayli yüksek olan maçta hakemin zorlandığını söylemek güç. Karar standardı genel olarak ortalamanın üzerindeydi. 2’de Erzurumspor’un golü, ele temas gerekçesiyle VAR müdahalesi sonrası iptal edildi. Bu, yerinde ve gerçek bir uygulamaydı.

68’de Erzurumspor’un golü, kaleciye faul gerekçesiyle geçerli sayılmadı. Halil Umut Meler’in bu durumda fazla hassas davrandığını düşünüyorum. Hamle oyuncusunun kaleciye yönelik faul oluşturacak bir müdahalesi yoktu; gol kararı daha gerçek olurdu.

Samsunspor – Göztepe: Kadir Sağlam

Kadir Sağlam da döneme uygun başlangıç yapamayan hakemler kervanına katıldı. Bilhassa ceza alanı içi durumlardaki karar standardı son derece yetersizdi. Maçın çabucak başında Göztepe’nin bulduğu gol öncesinde önemli ofsayt itirazları yükseldi; fakat durumda ofsayt yoktu ve gol kararı büsbütün doğruydu. Bu karara ısrarla itiraz eden Samsunspor Teknik Sorumlusu Thomas Reis haklı olarak sarı kart gördü. Lakin Reis’in reaksiyon olarak ceketini çıkarıp kulübeye fırlatması, oyun kuralları gereği ikinci sarı karttan kırmızı kartı gerektiriyordu. Hakem heyeti bu ikinci sarı kartı es geçti.

25 ve 53. dakikalarda yaşanan çok net iki penaltı ihlalini saha hakemi tekrar süzemedi. Neyse ki VAR takımı yerinde müdahalelerle devreye girdi de bu net penaltılar güme gitmemiş oldu. Maçın 90+5. uzatma dakikasında ise Samsunsporlu Emre’nin yerde kaldığı durumda hakem bir sefer daha “devam” dedi. Görüşümce bu konumda da net bir penaltı kararı verilmeliydi.